• Alerji ve Alerjik Olmayan Gıda Maddesi Aşırı Hassasiyet

    Posted 10 Eylül 2010 By alerjiyletanistim.com in Alerji Türleri ve Hastalıkları With | No Comments Alerji ve Alerjik Olmayan Gıda Maddesi Aşırı Hassasiyet

    Gıda maddesi aşırı hassaslığı, gıda maddelerinin belli bir kısmına gösterilen aşırı hassaslıktır. Gıda maddesi alerjisinde, vücudun savunma sistemi, gıda maddelerinde bulunan proteinleri “tehlikeli” yabancı maddeler gibi algılayarak aktif hale geçer. Tahammülü edilemiyen gıda maddelerin en ufak miktarı bile alerjik tepkiye sebep olabilir. Tepkiler genelde gıda maddesinin tüketilmesinden kısa bir süre sonra ortaya çıkar ve bazı durumlarda oldukça ciddi olabilir.

    Diğer tür gıda maddesi aşırı hassaslığında, vücudun savunma sistemi devreye girmez. Ancak, ortaya çıkan belirtiler alerji tepkilerine benzeyebilir. Belirtiler oldukca yavaş şekilde ortaya çıkar, daha az tehlikelidir ve tüketilen gıda maddesinin miktarına bağlıdır. İntolerans, gıda maddelerine karşı görülen ama laboratuvar testleri ile ispat edilemiyen tepkilere verilen bir terimdir. Gıda maddesi aşırı hassaslığının, veya daha çok kullanılan diğer tabiriyle, gıda maddesi intoleransının bir çok şekli vardır.

    Laktoz intoleransı: Bağırsak mukoza zarının laktozu (süt veya süt ürünlerindeki süt şekerini) çözme yeteneğinin azalmasıdır. Tehlikeli olmayan ama rahatsızlık verebilecek mide ağrılarına, midede gazlanmaya ve diyareye sebep olur. Bak Faydalı bilgiler Süt alerjisi.

    Çölyak: İnce bağırsakta görülen bir hastalıktır. Genellikle glüten intoleransı olarak tabir edilir. Bunun nedeni de arpa, çavdar ve buğdayda bulunan glütenin bağırsak duvarını zedelemesidir. Hastalığı kontrol altında tutmak için ömür boyu sürecek glütensiz diyet gereklidir.

    Gıda maddesi aşırı hassaslığının yaygın şekilleri:

    Küçük çocuklar en çok süte, yumurtaya, balığa, kabuklu yemişe, kabuklu deniz ürünlerine ve baklagillere (bezelye, yerfıstığı, fasulye, soya, acıbakla ve mercimek) alerjik tepki gösterirler. Özellikle atopik egzaması olan çocuklar turunçgillere dahil olan meyvelere, çileğe ve tomatese karşı alerjik olmayan aşırı hassaslık tepkisi gösterirler. Bu tepkiler genellikle miktara bağlı olarak kaşıntıya ve egzamanın alevlenmesine sebep olurlar.

    Genç ve yetişkinler en çok kabuklu yemişlere (fıstıklar, cevizler ve bademler), çiğ havuca, elmalara, armutlara ve diğer çekirdekli meyvelere ve kabuklu deniz ürünlerine alerjik tepki gösterirler. Laktoz intoleransı, genelde çocuğun anne sütünden kesilmesinden okul çağına kadar olan süre içerisinde, yavaş yavaş ortaya çıkmaya başlar. Besindeki buğdaydan dolayı görülen buğday alerjisi fazla yaygın değildir, ama vücudun yorgun olduğu anlarda ciddi rahatsızlıklara sebep olabilir. Çölyak nüfusun yaklaşık % 1 inde görülür ve genelde, yetişkinler de dahil olmak üzere, her yaşta ortaya çıkabilir. Besinlerdeki katkı maddelerinden kaynaklanan tepkiler, alerjik olmayan aşırı hassaslık şekliyle orta derecede rahatsızlığa sebep olurlar.

    Belirtiler:

    Tepkiler bazı zamanlar hafif olabilir ve kısa süre sonra kaybolur. Bazı zamanlarda ise, tepkiler ağır ve hayati tehlike oluşturabilir. Ağızda ve boğazda kaşıntı, ve mukozada şişkinlik oral alerji sendromu olarak adlandırılır ve polen alerjisi olan kişilerde görüldüğü gibi yiyeceklere karşı çapraz tepkilerde tipiktir. Bağırsak ve midede görülen tipik belirtiler midede şişkinlik, sancı, ishal ve bulantıdır. Kurdeşen, egzamanın şiddetlenmesi ve kaşıntı gibi deri belirtileri özellikle küçük çocuklarda yaygındır. Alerjik şok (anafilaksi) nadirdir, ama aşırı derecede ciddidir ve acil tedavi gerektirir. Boğazda şişlik, nefes darlığı ve çoğunlukla kusma şeklinde kendini gösterir, ve kan basıncında düşüşe ve bilinç kaybına sebep olabilir.

    Teşhisi nasıl yapılır?

    Deride iğne testi ve kan tahlilleri en yaygın testlerdir. Ama bunlar teşhisi yapmak için yetersizdir ve bir çok durumda yiyecek testleriyle teşhisi doğrulamak gereklidir. Önemli besinlerin açık ve kesin bir teşhis olmadan diyetten çıkarılmamasına dikkat edilmelidir. Bu, özellikle çölyak hastalığından şüphe duyulan durumlar için geçerlidir. Glütensiz diyete başlamadan bu hastalığın teşhisi hemen hemen mümkün değildir. Deneme yoluyla, şüphelenilen gıda maddeleri belli bir dönem boyunca diyetten çıkarılır ve daha sonra aynı gıda maddeleri tek tek diyete dahil edilir.

    Çölyak hastalığını ve laktoz intoleransını doğru şekilde teşhis edebilmek için iyi testler mevcuttur. Gıda maddesi aşırı hassaslığının teşhisi için geleneksel tıp tedavisinde genelde toplu bir test yoktur. Alternatif tedavi uygulayan terapistler bu tür testleri önerirler, ancak bu testlerden alınan sonuçların ne derece doğru olduğu tam olarak bilinmemektedir.

    Rikshospitalet (Devlet hastanesi) HF, Barneklinikken (Çocuk kiliniği) Voksentoppen, alerjisi olan çocuklara mahsus bir ihtisas hastanedir. Yetişkinlere mahsus benzer ihtisas hastaneler bulunmamaktadır. Yetişkinler ilk önce aile doktoru ile temasa geçerler ve aile doktoru daha sonra kişiyi söz konusu uzman doktora, örneğin mide-bağırsak uzmanına, akciğer uzmanına veya kulak/burun/boğaz uzmanına, sevk eder.

    Tedavi:

    Doğru şekilde terkip edilmiş bir diyet, özellikle çocukluk yıllarında, çok önemlidir. Gıda maddesi alerjisinin tek tedavisi, kişinin tahammül edemediği gıda maddelerinden uzak durmasıdır. Besinden çıkarılan gıda maddeleri diğer gıda maddeleri ile telafi edilmelidir. Süt alerjisinde, yeterli miktarda kalsiyum ve B-vitamininin temin edilmesi önemlidir. Küçük çocukların yağ ve protein tüketiminin dikkatli şekilde takip edilmesi de önemlidir. İnek sütü alerjisi olan çocuklara (eczaneden reçete ile) sütü telafi edecek gıda maddeleri sağlanmalıdır. Buğday içermeyen diyetlerde yeteri miktarda protein, lif (fiber) ve mineral alınması önemlidir. Eğer bir çok meyve ve sebzeden kaçınılırsa C-vitamininin temininde azalma görülecektir. Diyet konusunda bireysel yardım görmeniz için doktorunuz sizi hastane polikliniklerindeki beslenme fizyologlarına gönderebilir.

    İlaç:

    Hayati tehlikelere sebep olabilecek ciddi alerjik tepkilere maruz kalan kişiler beraberlerinde adrenalin enjektörü (Epipen og Epipen jr.) bulundurmalıdırlar. Kişinin aksilikle tahammül edemiyeceği bir şeyi yemesi durumunda, bu aşılar “panzehir” olarak kullanılır. Diğer alerji rahatsızlıkları, mesela polen alerjisi, için alınan alerji ilaçları, tahammül edilemeyen gıda maddelerinin yenmesi durumunda ortaya çıkan rahatsızlıkların azalmasında etkin olabilir. Ancak, gıda maddesi alerjisinde sabit ve düzenli ilaç kullanmak yaygın değildir.

    Gıda maddesi alerji kayıt servisi

    Gıda maddelerine karşı kişide görülen ciddi tepkiler, Folkehelseinstituttet’teki (Halk sağlığı enstitüsü) gıda maddesi alerji kayıt servisine bildirilmelidir. Böyle bir durumun rapor edilmesi için gereken şart ise hastanın, gıda maddesini yemesinden 24 saat sonra, doktora başvurmasıdır. Kayıt servisi gıda maddelerine karşı görülen tepkilere, tepkinin ağırlık derecesine, neye tepki görüldüğüne ve kimlerin maruz kaldığına dair daha fazla bilgi sahibi olunması için kurulmuştur.

    Gıda maddesi alerjisi olan kişiler yemeklerini genellikle kendileri hazırlamak zorundadır. Tüketime hazır gıda ürünlerinin kullanılması durumunda, ürünün malzeme listesinin dikkatlice okunması önemlidir. Restoran ve benzeri yerlerde yemeğin içeriğini sormanız ve alerjiniz veya gıda maddelerine karşı hassaslığınız konusunda haber vermeniz önemlidir.

    Hastalığın yaygınlığı:

    Bir ile üç yaş arasındaki küçük çocukların % 5-8 i gıda maddelerine tepki gösterir. Diğer taraftan, eğer polene bağlı çapraz alerjiler de dahil edilirse, nüfusun yaklaşık % 5 inin gıda maddelerine karşı alerjileri / intoleransları vardır. Aile ve arkadaşların da dolaylı olarak etkilemesi nedeniyle çok daha fazlaları günlük hayatta bu soruna maruz kalmaktadır.

    www.naaf.no

    • delicious
    • digg
    • reddit

Yorum yazın

*


Henüz yorum yok. İlk siz olun!

Copyright 2010 Alerjiyletanistim.com. All Rights Reserved